Xin chào, một lần nữa chúng ta lại gặp nhau, tại đây. Và lần này tôi sẽ kể cho các bạn nghe về cuốn sách Gã nghiện giày – hành trình sáng lập nên hãng thể thao nổi tiếng thế giới Nike của Buck. Tôi hứa với bạn rằng đây sẽ là 1 câu chuyện cực kỳ hấp dẫn và lôi cuốn. Nhưng đừng nôn nóng, trước hết, tôi muốn cho bạn biết 3 điều rất thú vị về Nike:

  • Nike đọc thuần việt là “Nai – ki” hay “Nai – kì” gì đó. Không phải là “Nai” đâu nha.
  • Logo dấu Swoosh nổi tiếng của Nike được thiết kế với mức giá chỉ 35 đô la Mỹ bởi Carolyn Davidson – một sinh viên của trường đại học Portland State
  • Doanh số hàng năm của Nike là hơn 30 tỉ $, trong năm 2018 là 36,39 tỉ $ (theo wikipedia). Đưa giá trị vốn hóa của Nike trên thị trường lên tới hơn 100 tỉ $.

Vậy điều gì đã làm nên một thương hiệu nổi tiếng toàn cầu này? Làm cách nào mà người đồng sáng lập Nike đánh bật được cả Adidas, Puma. Thậm chí là mua lại Converse khi sinh sau đẻ muộn đến gần thế kỷ. Cuốn sách này sẽ cho bạn biết. Hãy bắt đầu tìm hiểu!

Tiện tay vơ phải “Gã nghiện giày”

Cuốn sách gã nghiện giày
Một cuốn sách dày gần 500 trang

Cũng không phải vô tình gì đâu, mà là cố ý nên tôi đã chẳng may vơ phải cuốn “Gã nghiện giày” trên kệ của 1 nhà sách có tiếng ở Hà Nội. Nặng và dày là những tính từ mô tả chuẩn xác về cuốn sách này (gần 500 trang các bạn ạ).

Có một lần tôi nghe 1 Youtuber nào đó chuyên Review sách có review cuốn sách này. Bạn đó khen rất nhiều về tựa sách này. Và thế là tôi quyết định tha em nó về, mặc dù mua qua Tiki rẻ hơn đc hơn 30k. Và đúng là tiền nào của nấy, Gã nghiện giày đã không làm tôi thất vọng.

Điều tôi thích nhất ở cuốn sách này là giấy. Đúng vậy, giấy của sách này sờ rất thích. Nó là loại giấy nhám, ngả vàng. Nhìn giống như giấy của mấy trang sách cũ ngày xưa. Nhưng mà lại sáng hơn. Tất nhiên cái này tùy vào sở thích của từng người.

Ngoài ra sách cũng có 1 bookmark nhìn khả ổn. Trong đó có chứa 1 câu nói rất hay của Knight.

Vậy thôi, ngoài ra về ngoại hình cũng không có gì đặc sắc. Phần ruột mới là quan trọng!

Một gã nghiện giày đích thực

Bình thường để đọc 1 cuốn sách 500 trang, tôi mất khoảng 2 tuần (có nghỉ đọc chủ nhật). Nhưng với cuốn này, tôi đọc mất 3 tuần liền. Không phải là vì tôi lười. Mà bởi vì những cảm xúc của cuốn sách này đem lại khiến tôi phải suy ngẫm.

Lật ngược lại phía bìa cuối của trang sách, bạn sẽ thấy Warren Buffet nói rằng đây là cuốn sách hay nhất trong năm mà ông từng đọc. Còn Bill Gates thì khẳng định đây là cuốn sách thực tế và trung thực một cách đáng ngạc nhiên. Một câu chuyện rất thú vị, được kể lại bằng một người kể chuyện xuất sắc. Ban đầu tôi nghĩ đây chỉ là 1 chiêu trò PR cho như các cuốn sách khác vẫn làm. Nhưng quả thực, cho đến đến khi đọc xong lời cảm ơn tôi mới thấy những điều nhận định trên của 2 tỷ phú là xuất sắc.

Phil Knight – nhà đồng sáng lập của đế chế Nike hùng mạnh có xuất phát điểm không hơn gì chúng ta là mấy. Nhưng ông đã làm được điều phi thường. Ông đã xây dựng được một thương hiệu thể thao nổi tiếng thế giới, mà cao hơn là một biểu tượng văn hóa từ 2 bàn tay trắng. Ông làm việc miệt mài với niềm đam mê, với niềm tin vững chắc và hơn hết là sự trung thực đến ngạc nhiên.

Vậy ông đã làm điều đó như thế nào? Hãy đọc tiếp!

Tuổi thơ gắn liền với thể thao

Phil Knight tên đầy đủ là Philip Hampson Knight, tên thường gọi ở nhà là Buck. Ông sinh ngày 24 tháng 2 năm 1938 tại Portland, bang Oregon, Hoa Kỳ trong một gia đình có bố là nhà báo (trước đây là luật sư).

Ngay từ nhỏ, Phil đã là một vận động viên chạy Marathon dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên tài năng Bill Bowerman. Không hiểu sao khi đọc, tôi lại hình dung ra Bill là 1 ông chú béo, râu tóc rậm rạp, luôn đội 1 chiếc mũ lưỡi trai bản to. Nhưng khi đọc tiểu sử về ông thì tôi thấy đã sai lầm hoàn toàn.

Bill Bowerman trong gã nghiện giày
Bill Bowerman – một con người tài năng

Đọc cuốn này rồi các bạn sẽ thấy Bowerman thiên tài như thế nào. Ông có niềm đam mê mãnh liệt với điền kinh, luôn dành hết tâm trí, sức lực cho bộ môn này. Chúng ta sẽ bắt gặp trong cuốn sách doanh nhân này cảnh Bowerman dành thời gian sau giờ huấn luyện để nghiên cứu đường chạy, những đôi giày, cải tiến chúng. Hay là dành thời gian để pha chế những loại nước tăng lực mới cho học trò của mình. Những việc ông làm đã khiến Phil phải tự hỏi “Không biết ông lấy đâu ra thời gian để vừa huấn luyện, vừa nghiên cứ và vừa kiếm tiền nuôi gia đình”

Ngoài sự nhiệt huyết với điền kinh, ông còn dạy cho học trò của mình có được niềm tin mãnh liệt, tinh thần mạnh mẽ và ý chí sắt đá không bao giờ biết bỏ cuộc. Chính nhờ những đức tính này, mà sau này gã nghiện giày Phil đã mang theo khi bước vào thương trường đầy máu lửa.

Chuyến đi vòng quanh thế giới

Sau khi tốt nghiệp cao học tại trường đại học Oregon, Phil đã xách balo lên và đi vòng quanh thế giới với 1 cậu bạn. Ban đầu, ý định của Phil là đi vòng quanh thế giới, nhưng ông đã bị Hawai cám dỗ, nên đã ở lại đây 1 thời gian. Sau đó, ông nhận ra đây không phải là điều mình mong muốn, ông lại tiếp tục lên đường.

Những bước chân rong ruổi từ khắp Ấn Độ sang Nhật Bản, từ Pháp tới Hy Lạp, từ châu Á sáng châu Âu đã cho ông những trải nghiệm đáng nhớ. Để rồi ông đứng trước tượng nữ thần chiến thắng Athena Nike và nhận ra điều mà ông mong muốn trong đời. Quay trở về Mỹ, ông cùng với người thầy đáng kính của mình đặt những viên gạch đầu tiên cho 1 đế chế vĩ đại.

Điều đáng tiếc là trong cuốn sách này, Phil không kể rõ làm thế nào để có thể đi vòng quanh thế giới. Có lẽ là làm việc, tương tự như khi ông đã ở Hawai trong 1 thời gian với công việc là bán bách khoa toàn thư. Nếu Phil kể chi tiết hơn 1 chút về chuyến vòng quanh thế giới của mình thì có lẽ sẽ hấp dẫn hơn. Nhưng tạm gác qua điều này, chúng ta hãy cùng tiếp tục với hành trình khởi nghiệp đầy gian khổ của Phil mà tôi sắp kể ngay dưới đây!

Hành trình khởi nghiệp gian nan

Blue Ribbons Sport – BRS, cái tên nghe có vẻ buồn cười. Bởi đó là tên mà Phil nghĩ ra khi họp lần đầu tiên với Onitsuka để được quyền phân phối giày Tiger. Những đôi giày Tiger đầu tiên được cấp bến Mỹ sau hơn 1 năm chờ đợi, lúc ấy Phil đang làm kế toán cho một công ty thuộc nhóm “Big Four” tại Portland. Khi nhận được giày, gã nghiện giày lập tức gửi 2 đôi đến đại học Oregon cho Bowerman với hi vọng bán được cả 2 đôi và có người ủng hộ mẫu giày này.

Hành trình khởi nghiệp gian khổ của gã nghiện giày Knight
Knight có hành trình khởi nghiệp rất gian khổ

Nhưng không, Bowerman không đặt mua chiếc nào. Đổi lại, ông muốn hợp tác cùng Phil và cung cấp các ý tưởng thiết kế. Phil liền đồng ý. Và cái bắt tay vào ngày 25/1/1964 đã cho ra đời BRS, mà sau này chính là Nike. Inc

Cũng như bao start-up khác, việc kinh doanh của Phil gặp vô vàn khó khăn. Những đơn hàng đầu tiên Knight bán được cho công ty là ở trên chiếc xe Plymouth Valiant màu xanh lục. Nhờ những đơn hàng đó mà Phil có động lực để nghỉ việc tại công ty kế toán để dành toàn bộ thời gian cho BRS.

Tuy vậy, những áp lực về tài chính, sự cô đơn vì không có người ủng hộ, những nguười cộng sự phàn nàn… liên tục ập đến. Phil cứ thế vượt qua từng chút một, từng chút một. Nhưng có những khó khăn khiến Phil không biết phải làm thế nào. Bất lực, mệt mỏi, không còn thời gian dành cho bản thân và gia đình, Phil điên cuồng chạy bộ trong đêm. Giống như con người ta, khi gặp khó khăn, vấp ngã, hay quay lại tìm những thứ xưa cũ.

Kiện tụng, dối lừa và sự phản bội

Thương trường như chiến trường. Với Phil thì điều đó cũng vậy. Quá trình Nike phát triển, ông đã gặp phải những khó khăn đến từ mọi phía. Trong đó có cả Onitsuka.

Chủ tịch Onitsuka trong gã nghiện giày
Chủ tịch Onitsuka

Onitsuka là người đã giúp ý tưởng điên rồ của ông trở thành hiện thực. Nhưng đồng thời cũng là kẻ lật mặt khi muốn đá Phil ra khỏi cuộc chơi. Vụ kiện tụng giữa Onitsuka và Phil diễn ra, nếu thất bại thì BRS sẽ phá sản. Nhưng may mắn đã đứng về phía Phil, khi ông đã thắng vụ kiện này.

Một quản lý của BRS đã quay ngoắt 180 độ để rời bỏ công ty, sang phục vụ cho Onitsuka ngay trước ngày kiện tụng. Một sự phản bội trắng trợn đã khiến Phil thật sự sốc. Đến lúc đó, có lẽ ông đã nhận ra những sự dối trá, lừa lọc, phản bội luôn có mặt quanh ta. Cũng như cách ông đã lấy trộm tập tài liệu trong cặp của Takimi để biết trước nguy cơ Onitsuka đá BRS ra khỏi cuộc chơi.

Những tưởng sóng gió đã qua đi với gã nghiện giày Phil, nhưng rồi Nike bị chính phủ liên bang truy thu khoản thuế lên tới hơn 20 triệu đô. Một khoản tiền lớn không tưởng. Và nếu phải nộp thuế, Nike chắc sẽ phá sản. Nhưng một lần nữa, như có sự giúp đỡ của bề trên, Nike lại lách qua khe cửa hẹp một cách thần kỳ.

Khó khăn liên tiếp khó khăn, nhưng Phil đều lần lượt vượt qua. Có lẽ đó cũng nhờ 1 phần lớn công lao của những người kề vai sát cánh với Phil. Và họ đã cùng nhau thực hiện điều phi thường đó như thế nào. Hãy đọc tiếp!

Những người đồng hành tử tế

“Hãy tin tưởng vào sức mạnh của tình bạn” Yugi saids. Và Phil Knight nghe theo.

Gã nghiện giày Knight và các cộng sự
Gã nghiện giày Knight và các cộng sự

Một người thừa cân, nghiện rượu. Một người tàn tật. Một người trầm tính, ít nói. Và những người khác nữa đều không giống nhau. Họ đều là những con người không hoàn hảo. Nhưng khi kết hợp lại, họ lại tạo ra một mảnh ghép Nike hoàn hảo. Một đội không bao giờ ngớt tiếng tranh luận, thậm chí là cả cãi nhau. Nhưng đều vì một mục tiêu phía trước – Nike.

Một đối tác cấp vốn đáng tin cậy, uy tín. Mà sau này đã trở thành người bạn thân thiết của Phil và cả gia đình ông.

Một người vợ luôn dành tình cảm cho ông, ủng hộ ông và chăm sóc cho cả gia đình khi ông không có thời gian để ngó ngàng mà không một lời phàn nàn, oán trách. Nếu thiếu Penny, có lẽ Phil đã không thể thành công.

Và cả những người bạn đã đồng hành cùng ông và Nike theo năm tháng. Tất cả họ đều đóng góp vào thành công sau này của Nike.

Cảm nghĩ về Gã nghiện giày Phil Knight

Một cuốn hồi ký thật sự đáng giá. Phil thật sự chân thật khi kể hết cho chúng ta tất cả mọi thứ không hề giấu diếm. Cảm xúc của mỗi người một khác nhau sau khi đọc xong cuốn sách này. Người thì cảm thấy hừng hực khí thế. Người thì lại lặng đi. Có người thì nhận ra những giá trị mà mình đang đánh mất. Nhưng có lẽ thứ ám ảnh người đọc nhất đó là…

Nhật Bản, vốn chủ sở hữu và nợ

Vốn chủ sở hữu, nợ và Nhật Bản là những từ ám ảnh Phil. Khi đọc cuốn sách này, bạn sẽ thấy những từ này liên tục được lặp lại, khiến nó ám ảnh luôn cả người đọc. Đó là những khó khăn mà Phil phải trải qua khi dẫn dắt Nike.

Hành trình gian khổ của gã nghiện giày Knight
Phil đã có những lúc bế tắc trên con đường Nike

Tôi có cảm giác dường như có 1 đấng tối cao nào đó đã đưa gã nghiện giày Phil dẫn dắt Nike vượt qua những khúc quanh, thoát khỏi không biết bao lần đứng bên bờ vực phá sản, đối diện với các cáo buộc pháp lý, những vụ kiện tụng… Nhưng thật thần kì, trong suốt 40 năm làm CEO Nike, Phil đã vượt qua hết những điều đó. Đến 1 ngày ông cũng phải công khai thừa nhận sự may mắn đối với công ty của mình. Không có sự may mắn đó, có lẽ chúng ta đã không được chứng kiến một Nike hùng mạnh như ngày nay.

Dẫu vậy, khi đọc gấp lại cuốn sách, thiết nghĩ rằng không ai có thể phản đối rằng Phil xứng đáng với Nike, xứng đáng đội chiếc vòng nguyệt quế của nữ thần Athena Nike.

Có nhiều nguyên do dẫn đến thành công của Nike. Nhưng có 1 điều đặc biệt thú vị ở công ty này, có lẽ đã khiến nó thành công. Và đó là…

Một công ty có nhân sự lạ lùng

Phil xuất phát là một kế toán viên. Ông cũng kết hôn với nữ nhân viên kế toán đầu tiên của công ty. Chơi rất thân với 1 người bạn cũng làm kế toán. Và tuyển dụng nhân sự vào công ty cũng toàn là kế toán và luật sư. Phải chăng ông yêu nghề kế toán đến cuồng nhiệt?

Không, đơn giản là Phil nghĩ rằng công ty cần những người có tư duy sắc bén. Nhân sự là kế toán, luật sư chí ít đã chứng mình được họ thành thục một lĩnh vực khó. Và vượt qua được một bài kiểm tra lớn.

Không phải ngẫu nhiên tôi đề cập đến vấn đề này. Hãy thử hình dung cuộc sống của bạn, bạn là một master trong lĩnh vực nào đó. Sẽ có rất nhiều người luôn muốn hỏi ý kiến của bạn, sẽ có nhiều người muốn mời bạn vào làm việc. Và cũng không có ít người cảm thấy tôn trọng bạn. Nó đều bắt đầu từ sự chuyên gia của bạn trong một lĩnh vực nào đó. Đó là một trong những bài học mà Phil đã dạy chúng ta qua cuốn sách này.

Sống trung thực

Bước chân vào cuốn tự truyện của Phil, tôi phải cảm thấy thực sự li kỳ. Như đang được cùng gã nghiện giày này và đội ngũ của mình từng bước chinh phục thế giới. Mang Nike đến hơn 5000 cửa hàng trên toàn cầu và phục vụ hơn 800 triệu đôi chân của nhân loại. Một hành trình đầy xáo trộn, nguy hiểm và đầy sự hi sinh.

Gã nghiện giày Phil rất trung thực
Phil không hề giấu diếm độc giả bất cứ điều gì

Nhưng Phil không che giấu bất cứ thứ gì. Chính sự chính trực, trung thực của ông đã đem đến chất gây nghiện cho cuốn sách này. Một cuốn tự truyện cần có sự trung thực. Nhưng than ôi, không phải cuốn tự truyện nào cũng được như vậy. Rất nhiều tác giả đã nói quá sự thật.

Phil thì lại khác. Ông thú nhận việc mình đã lấy trộm tập tài liệu từ trong cặp của đối tác. Kể về cái chết của cậu con trai đầu lòng không một chút giấu diếm. Chính nhờ sự chính trực đó đã bao lần giúp ông thoát khỏi bờ vực phá sản. Một sự chính trực đáng để chúng ta học theo ông.

Nhưng dù cho ông có trung thực, có chính trực thế nào thì vẫn sẽ có người ghét ông. Nếu bạn tạo ra công ăn việc làm cho hàng trăm ngàn người, lại bị người khác đốt hình nộm của mình ngay trên cửa hàng quê hương mình. Bạn sẽ làm thế nào? Phil đã bị như vậy. Và hãy xem cách ông ứng xử lại với nó!

Sống đúng nghĩa và không đổ lỗi

Khoảng thời gian tồi tệ với Nike là khi người ta cáo buộc các nhà máy sản xuất giày làm ô nhiễm môi trường. Và đẩy nhiều người làm việc có nguy cơ nhiễm bệnh ung thư hiểm nghèo.

Sống không đổ lỗi là điều tuyệt vời ở gã nghiện giày Knight
Knight biết rằng sống là không đổ lỗi

Ngành công nghiệp giày dép sử dụng da, cao su và nhiều các hóa chất độc hại khác. Không chỉ riêng Nike, mà tất cả các công ty đều vậy. Nhưng người ta nắm người có tóc chứ không ai nắm kẻ trọc đầu. Nike đã hứng chịu chỉ trích dữ dội và những hình phạt tài chính nặng nề vào thời điểm đó.

Bạn hãy hình dung cảnh tượng một buổi sáng thức dậy, bạn bị mọi người phản đối. Bị người khác đốt hình nộm của mình ở trước cửa hàng bán lẻ, trên chính quê hương của mình. Khi mà bạn đã tạo ra cả trăm ngàn công việc, giúp các nước nghèo hiện đại hóa… Bạn sẽ cảm thấy như thế nào?

Bất công, phẫn uất phải không? Cảm giác của Phil cũng như vậy đấy.

Nhưng cuộc này đâu có 2 từ công bằng. Gã nghiện giày Knight cùng cộng sự sau những cảm xúc quay cuồng đã nhận lỗi về phía mình và thực sự nhìn nhận: Chúng tôi có thể làm tốt hơn.

Và thành quả của họ đã được đền đáp sau 10 năm nghiên cứu. Kho chứa cao su dưới nước ra đời đã giúp giảm 97% tác nhân gây ung thư trong không khí. Nike còn hào phóng đưa phát mình của mình ra toàn thế giới. Để giờ đây, công ty giày dép nào cũng đang dùng những kho chứa cao su dưới nước. Một phát minh tuyệt vời, nhưng họ đã sẻ chia thay vì giữ lại cho mình.

Phần kết

Phil đã xem bộ phim “The Bucket List” (do Nicholson và Freeman thủ vai). Và nhận thấy việc kể lại hành trình của Nike một cách trung thực là một trong những Bucket List của đời mình. Khi gấp cuốn sách này lại, chúng ta có thể thấy rằng Phil là một con người rất đỗi bình thường. Ông từng bế tắc, trốn chạy bằng cách chạy điên cuồng. Từng lấy trộm tài liệu của người khác. Từng run sợ, không biết nói gì trước quan tòa. Từng không biết lãnh đạo doanh nghiệp như thế nào. Nhưng cuối cùng ông vẫn thành công. Bởi vì ông đã can đảm bước ra để đi tìm lẽ sống của đời mình.

Với những bạn trẻ đang trên con đường đi tìm bản ngã của mình, hãy cam đảm như Phil. Hãy đừng từ bỏ. Chỉ cần bạn không dừng lại, có nghĩa là bạn đã không từ bỏ rồi. Nhưng sự khôn ngoan của việc biết khi nào cần thay đổi cuộc hành trình là một bài học lớn.

Hãy đọc và ngẫm những giá trị trong cuốn sách Gã nghiện giày này. Và hãy làm những điều mà đó là Bucket List của cuộc đời bạn!

Trên đây là những chia sẻ từ blog Một Cuốn Sách tại chuyên mục sách kinh tế. Còn bạn, bạn đã đọc cuốn này chưa? Chia sẻ cảm nghĩ với mình, hoặc recommend cho mình những cuốn sách hay dưới phần cmt nhé!

—————————————–

Nếu bài viết có ích cho bạn, nó cũng sẽ có ích cho người khác, hãy share để mọi người cùng đọc!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here